Tiểu sử
Đặng Nghiêm Vạn (1930 – 2016) là nhà dân tộc học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2000 và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học công nghệ (lĩnh vực Khoa học Tự nhiên) năm 2005 (đồng tác giả). Ông được phong học hàm Giáo sư năm 1991.
Tiểu sử Đặng Nghiêm Vạn sinh năm 1930 tại Cát Bà, Quảng Ninh (nay là đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng), lớn lên ở thành phố Hà Nội. Ông trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam khi chưa tròn 20 tuổi. Từ năm 1951 đến 1957, Đặng Nghiêm Vạn dạy học ở trường Sư phạm Miền núi Trung ương. Năm 1958, khi đang làm Hiệu trưởng trường này, Đặng Nghiêm Vạn được cử sang học tại Liên Xô. Năm 1963, ông về nước giảng dạy bộ môn Dân tộc học tại Khoa Sử, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1967, Đặng Nghiêm Vạn chuyển sang Viện Dân tộc học. Năm 1991, do nhu cầu thành lập ngành mới, ông lại rời ghế Viện phó Viện Dân tộc học sang làm Trưởng ban Khoa học về Tôn giáo vừa thành lập; sau đó là Trung tâm, rồi đến Viện Nghiên cứu Tôn giáo thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt nam. Cả ba giai đoạn này Đặng Nghiêm Vạn đều là người đứng đầu. Đến năm 1999, khi Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo ra mắt, ông làm Tổng biên tập. Ông được Nhà nước phong hàm Giáo sư năm 1991. Ông qua đời ngày ngày 19 tháng 10 năm 2016 tại TP Hồ Chí Minh.
Sự nghiệp Đặng Nghiêm Vạn là một trong những nhà dân tộc học đầu tiên ở Việt Nam được đào tạo theo truyền thống Xô viết thời kỳ sau năm 1956. Ông là người đặt nền móng cho bộ môn Thái học ở Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, một trong những cơ quan nghiên cứu khoa học xã hội quan trọng nhất của Việt Nam đầu những năm 60 của thế kỷ trước. Ồng cũng có vai trò rất lớn với ngành tôn giáo học ở Việt Nam khi đưa ra nhiều quan điểm khoa học, tạo ra nhiều cuộc tranh luận thú vị trên các diễn đàn khoa học. Ông được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất. Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Lao động hạng Nhất. Năm 2000, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) với cụm công trình nghiên cứu về Dân tộc học và Tôn giáo: Quan hệ giữa các tộc người trong một quốc gia dân tộc; Những vấn đề dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam. Năm 2005, ông là đồng tác giả được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Tự nhiên) cho tập ATLAS Quốc gia Việt Nam.
Công trình chính "Những vấn đề kinh tế xã hội Tây Nguyên" "Tây Nguyên trên đường phát triển" (1986 và 1987) "Những ai lên Tây Nguyên cần biết (1988) Cộng đồng quốc gia dân tộc Việt Nam (2003) Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo ở Việt Nam (1996, tái bản: 2001, 2005, 2007, 2012) "Những vấn đề lý luận và thực tiễn tôn giáo Việt Nam" (năm 1998) "Dân tộc-Tôn giáo-Văn hóa" (năm 2001) Nguồn:
Vinh danh Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ năm 2005 (đồng tác giả) Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2000
Tham khảo