Tiểu sử
Huỳnh Văn Trọng (1912 – ?) là chính khách, doanh nhân, công chức và gián điệp người Việt Nam, cựu Tổng Thư ký Chính phủ dưới thời Thủ tướng Nguyễn Phan Long của Quốc gia Việt Nam rồi sau đó hoạt động ngầm trong cụm tình báo chiến lược A22 (H10) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ông thâm nhập sâu vào chính quyền Việt Nam Cộng hòa với vai trò Cố vấn chính trị đối ngoại của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cho đến khi bị bắt trong vụ án tình báo A 22 gây chấn động chính trường miền Nam lúc bấy giờ.
Tiểu sử
Thân thế và học vấn Huỳnh Văn Trọng sinh năm 1912 tại Nam Kỳ, Liên bang Đông Dương trong gia đình theo Công giáo. Năm 1934, ông là tu sĩ tập sự rồi gia nhập Dòng Đa Minh ở Hà Nội. Vài năm sau, ông từ bỏ việc tu hành và bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh ở Toulouse và Sài Gòn. Từ năm 1941 đến năm 1942, ông sang làm công chức ở Toulouse. Tháng 7 năm 1945, ông bị người Nhật bắt, đến tháng 8 thì bị Việt Minh bỏ tù, mãi đến tháng 12 mới được trả tự do.
Hoạt động chính trị Huỳnh Văn Trọng là một trong những thành viên sáng lập đoàn thể chính trị mang tên Việt Nam Dân chúng Liên đoàn (gọi tắt là Việt Đoàn) vào tháng 9 năm 1949. Tháng 12 cùng năm, ông đảm nhận chức hội thẩm tại Tòa Thượng thẩm Huế. Năm 1950, Thủ tướng Quốc gia Việt Nam là Nguyễn Phan Long đứng ra thành lập nội các, Huỳnh Văn Trọng giữ chức Tổng Thư ký Chính phủ thay thế người tiền nhiệm là Đặng Trinh Kỳ.
Hoạt động tình báo Năm 1951, thông qua một người bạn cũ là linh mục Bửu Dưỡng, Bề trên Tu viện Đa Minh Hà Nội, Huỳnh Văn Trọng quen biết với Lê Hữu Thúy, một giáo viên trẻ đang dạy tại trường trung học Nam Đồng ở Ô Chợ Dừa (Hà Nội), một trường tư thục thuộc Dòng Chúa Cứu Thế. Hai người dần trở nên thân thiết và xem nhau như là anh em. Cuối năm 1954, ông gặp lại Lê Hữu Thúy, lúc này đang là cộng tác viên báo Đời Mới, vốn theo khuynh hướng chống Thủ tướng Ngô Đình Diệm. Lúc này, Huỳnh Văn Trọng đang là Đổng lý văn phòng cho Tổng trưởng Nội vụ Huỳnh Văn Nhiệm,, nên ông đã bố trí cho người em kết nghĩa chuyển sang làm công cán ủy viên tại Bộ Nội vụ. Thực tế, Lê Hữu Thúy là một điệp viên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với bí số A.25, được giao nhiệm vụ "chui sâu, trèo cao" vào chính quyền Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa sau đó. Sau cuộc Trưng cầu dân ý và chính thể Việt Nam Cộng hòa thành lập, là một cựu chính khách thời Quốc gia Việt Nam, Huỳnh Văn Trọng từng có lúc ẩn cư tại nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Kỳ Đồng vì lo ngại bị chính phủ Diệm thanh trừng. Sau đó, ông nhận công việc dạy tiếng Pháp và tiếng Việt cho nhân viên dân sự của Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Sài Gòn Trong khi đó, Lê Hữu Thúy tiếp tục nhiệm vụ, gia nhập Phong trào Cách mạng Quốc gia, một tổ chức ủng hộ Ngô Đình Diệm, và đảng Cần lao Nhân vị để đảm bảo vị thế chính trị trong chính quyền mới. Đầu năm 1958, Lê Hữu Thúy được tuyển vào An ninh Quân đội, được phong cấp bậc Chuẩn úy đồng hóa (sau thăng Thiếu úy), làm bí thư cho Đại tá Đỗ Mậu, Giám đốc Nha An ninh Quân đội. Hai người hầu như cắt đứt liên lạc. Chính vì vậy, khi Lê Hữu Thúy bất ngờ bị Đoàn Công tác Đặc biệt Miền Trung bắt giữ cuối năm 1959, Huỳnh Văn Trọng không bị liên can. Cuối năm 1963, Đệ Nhất Cộng hòa sụp đổ, các tướng lĩnh nên nắm quyền. Do nhận thấy chính trường Việt Nam Cộng hòa thường xuyên xáo trộn và không ổn định, Huỳnh Văn Trọng vẫn tiếp tục lối sống ẩn dật, ít hoạt động công khai. Ông nhận một công việc nhỏ để sinh kế tại hãng Kodak. Trong khi đó, Lê Hữu Thúy sau khi được trả tự do, đã trở lại hoạt động dựa trên vỏ bọc là một ký giả của báo Trinh Thám, cũng như mối quan hệ với thượng cấp cũ Đỗ Mậu, lúc này đã là Thiếu tướng, Phó Thủ tướng đặc trách Văn hóa Xã hội. Ông cũng bắt đầu nối lại liên hệ với Huỳnh Văn Trọng, thường xuyên giúp đỡ tài chính và thông qua mối quan hệ cũ của Huỳnh Văn Trọng với các học viên cũ tại Tòa Đại sứ Mỹ đã thu thập được nhiều tin tức tình báo quan trọng. Năm 1967, Lê Hữu Thúy được bổ nhiệm làm Công cán Ủy viên Bộ Thông tin – Chiêu hồi, phụ trách công tác chiêu hồi. Cùng thời gian này, Lê Hữu Thúy được bổ sung vào cụm tình báo chiến lược A.22 ('H10) thuộc Phòng Tình báo Chiến lược Trung ương Cục Miền Nam, do Nguyễn Văn Lê (Tư Lê) làm cụm trưởng, Vũ Ngọc Nhạ làm cụm phó trực tiếp phụ trách lưới tình báo. Cụm được giao nhiệm vụ lợi dụng sự thay đổi chế độ quân quản sang chế độ dân sự của chính trường Việt Nam Cộng hòa để cài cắm nhiều điệp viên hoặc cơ sở vào các chức vụ cao cấp trong chính quyền. Huỳnh Văn Trọng được đánh giá là một nhân sự tiềm năng nhất trong kế hoạch này. Dưới sự bố trí của các điệp viên của cụm A.22, Huỳnh Văn Trọng bắt đầu hoạt động chính trường trở lại. Nhờ uy tín chính khách kỳ cựu và khả năng ngoại ngữ, ông cung cấp nhiều thông tin tình báo chiến lược cho phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Khi Đệ Nhị Cộng hòa chính thức thành lập, ông được tổ chức sắp xếp đưa vào làm Công cán Ủy viên trong Bộ Thông tin Chiêu hồi rồi về sau nhanh chóng được Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tin tưởng và bổ nhiệm làm Cố vấn chính trị đối ngoại tại Phủ Tổng thống. Thành công lớn nhất của cụm A.22 là Huỳnh Văn Trọng được Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cử làm Trưởng phái đoàn chính phủ Việt Nam Cộng hòa sang Mỹ vào năm 1968, với nhiệm vụ thăm dò thái độ chính quyền Lyndon B. Johnson về Hội nghị Paris và các vấn đề chiến lược. Qua chuyến đi này, ông thu thập được nhiều tài liệu mật quý giá. Theo kế hoạch của cụm A22 vào đầu năm 1969 họ dự định đưa ông lên vị trí Thủ tướng trong một chính phủ mới để dễ bề chi phối chính trường miền Nam hơn nữa.