Nguyễn Thiện Nhân

Nguyễn Thiện Nhân (sinh ngày 12 tháng 6 năm 1953 tại xã Phương Trà, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh) là một chính trị gia, Giáo sư kinh tế và Tiến sĩ chuyên ngành Tự động hóa. Ông nguyên là Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV (nhiệm kì 2021–2026) thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII; nguyên Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Ông từng là Bí thư Đảng đoàn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2013–2017); Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006–2010). Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIV nhiệm kì 2016-2021: thuộc Đoàn Đại biểu tỉnh Trà Vinh (5/2016 – 5/2017) và thuộc Đoàn Đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh (5/2017 – 5/2021). Đại biểu Quốc hội khoá XII (2007 – 2011) và khoá XIII (2011–2016) thuộc Đoàn Đại biểu tỉnh Bắc Giang; Đại biểu Quốc hội khóa X thuộc Đoàn Đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh (1997 – 2002). Ông là một trong số ít chính khách Việt Nam từng được đào tạo chính quy tại Việt Nam cũng như tại nước ngoài (Đức và Hoa Kỳ).

Thân thế Nguyễn Thiện Nhân sinh ngày 12 tháng 6 năm 1953 tại Cà Mau, nguyên quán tại xã Phương Thạnh (có nơi ghi xã An Trường), huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long). Cha ông là Thầy thuốc nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ, Đại tá Nguyễn Thiện Thành, một trí thức hoạt động cho phong trào độc lập và thống nhất Việt Nam. Sau Hiệp định Genève, 1954, cha ông đưa cả gia đình tập kết ra Bắc theo chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, sau đó ông trở lại chiến trường B2, công tác tại Phòng Quân y thuộc Cục Hậu cần QGP Miền Nam.

Sự nghiệp ban đầu

Tham gia quân ngũ Chịu ảnh hưởng của thân phụ, một bác sỹ quân y đang công tác tại chiến trường B2. Sau khi tốt nghiệp cấp 2 trường học sinh miền Nam trên đất Bắc, Nguyễn Thiện Nhân nhập học Trường Văn hoá Quân đội - Thiếu sinh quân Nguyễn Văn Trỗi - với nguyện vọng là được trở về Nam tiếp nối cuộc đời binh - nghiệp của cha mình. Tháng 6 năm 1970, Nguyễn Thiện Nhân đã thi đạt điểm ưu vào Trường Đại học Quân y, tại đây ông đạt học viên xuất sắc toàn Trường. Năm 1972, ông được Quân đội tuyển chọn đi du học Cộng hòa Dân chủ Đức , tại Đại học Kỹ thuật Magdeburg (tiếng Đức: Technische Hochschule Magdeburg), Năm 1977, ông được phong quân hàm Thiếu úy. Với kết quả học tập đạt loại ưu tại trường, ông đã được làm nghiên cứu sinh chuyển tiếp. Năm 1979, ông bảo vệ thành công luận án Phó Tiến sĩ ngành Điều khiển học. Cuối năm 1979 về nước, ông làm nghiên cứu viên tại Viện Vũ khí có điều khiển thuộc Viện Kỹ thuật Quân sự - Bộ quốc phòng (nay là Viện Tên lửa thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự) cho đến năm 1983. Cũng trong năm 1980, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông được phong quân hàm Trung úy (năm 1980), Thượng úy (năm 1982).

Hoạt động trong lĩnh vực giáo dục Tháng 3 năm 1983, Nguyễn Thiện Nhân chuyển ngành, làm giảng viên tại Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 4 năm 1985 đến tháng 7 năm 1988, Nguyễn Thiện Nhân là Ủy viên Ban Thường vụ Thành đoàn, Trưởng ban Khoa học – Kỹ thuật rồi Phó Bí thư Thành đoàn TP. Hồ Chí Minh. Năm 1988, ông được điều động trở lại Cộng hòa Dân chủ Đức làm việc trong Đại sứ quán Việt Nam với vai trò tùy viên giáo dục; rồi theo học về kinh tế thị trường tại Đại học Kỹ thuật Magdeburg. Nguyễn Thiện Nhân là người nước ngoài đầu tiên được mời giảng Chuyên đề về "cạnh tranh" cho sinh viên kinh tế năm thứ 2 tại Khoa Kinh tế doanh nghiệp của Trường năm 1989. Năm 1991, về nước, ông tiếp tục giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Bộ môn Quản lý Công nghiệp. Năm 1993, Nguyễn Thiện Nhân sang Hoa Kỳ du học chương trình Thạc sĩ Quản trị Công cộng (tiếng Anh: Master of Public Administration), chuyên ngành Tài chính công (tiếng Anh: Public Finance), tại Viện Đại học Oregon, theo chương trình học bổng Fulbright. Từ năm 1995 đến 2012, Nguyễn Thiện Nhân đã học 4 khóa đào tạo khác nhau tại Đại học Harvard, Mỹ như: khóa đào tạo Chuyên gia Thẩm định Dự án Đầu tư tại Đại học Harvard. Quá trình du học ở nước ngoài này cùng với quá trình học tập trước đó đã giúp cho ông thu được nhiều kinh nghiệm và được đánh giá cao về kinh nghiệm quản lý kinh tế. Năm 1995, ông làm giảng viên, chủ nhiệm Khoa Quản lý Công nghiệp, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời làm Trợ giảng môn Kinh tế Vĩ mô tại Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Năm 1996, ông được phong học hàm Phó giáo sư ngành Kinh tế. Tháng 11 năm 2002, ông được phong học hàm Giáo sư ngành Kinh tế.

Sự nghiệp chính trị Năm 1997, Nguyễn Thiện Nhân được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, và được bầu làm Đại biểu Quốc hội Khóa X. Từ năm 1999 đến năm 2006, ông là Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Khóa VI, Phó Chủ tịch, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 5 năm 2001. Từ tháng 5 năm 2001 đến tháng 6 năm 2006, Nguyễn Thiện Nhân là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh; Ủy viên Hội đồng Chính sách khoa học và Công nghệ quốc gia. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Nguyễn Thiện Nhân được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng. Năm 2012, Nguyễn Thiện Nhân đã được Tổng thống Đức tặng Huân chương Đại công trạng của Đức do đóng góp to lớn vào phát triển quan hệ hợp tác Việt Nam và Đức.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo