Thái Văn Trừng

Thái Văn Trừng (17 tháng 11 năm 1917 – 7 tháng 9 năm 2004) là một giáo sư người Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực Môi trường sinh thái rừng. Ông được biết đến với vai trò là người đã tìm ra phương pháp phục hồi hệ sinh thái rừng nhiệt đới bị tàn phá do chất hóa học sử dụng trong chiến tranh ở miền Nam Việt Nam. Ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực Khoa học Nông nghiệp vào năm 2000.

Tiểu sử

Quá trình học tập và làm việc Thái Văn Trừng được sinh ra trong một gia đình nghèo tại Gio Linh, Quảng Trị. Nhờ kết quả học tập đạt loại giỏi, ông đã được tuyển thẳng vào trường Quốc học Huế vào năm 1936. Sau đó, ông thi đỗ vào trường Đại học Y Hà Nội. Tuy nhiên, sau khi học được hai năm tại Đại học Y thì Trường Chuyên nghiệp Nông Lâm nghiệp Đông Dương (còn gọi là Trường Cao đẳng Nông Lâm Brévié) mở lớp đào tạo ngành Kiểm soát Thủy Lâm khóa đầu tiên, sẵn có đam mê trong mình, Thái Văn Trừng đã quyết định bỏ học ngành Y để theo đuổi ngành Lâm nghiệp. Năm 1943, ông tốt nghiệp Kỹ sư Lâm nghiệp với tấm bằng thủ khoa. Ông tình nguyện về Cà Mau công tác, dù được quyền chọn nhiệm sở tại Hà Nội, và được bổ nhiệm làm Trưởng Hạt Quản lý rừng ở Đầm Dơi, Gành Hào, Cà Mau. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Thái Văn Trừng chuyển đến Bà Rịa – Vũng Tàu gia nhập Vệ quốc đoàn Việt Nam tham gia kháng chiến. Sau đó, ông chuyển về miền Trung Việt Nam ở vùng đồng bằng Thanh Nghệ Tĩnh, phụ trách chức vụ Phó Giám đốc Khu Lâm chính Khu IV và Hiệu trưởng Trường Kỹ thuật Lâm nghiệp. Đến năm 1953, Thái Văn Trừng chuyển sang công tác nghiên cứu Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp tại Viện Khảo cứu Nông Lâm. Từ năm 1961, ông là Tổ trưởng Tổ Thực vật rừng tại Viện Khoa học Lâm nghiệp. Trước đó vào năm 1960, ông đã được các chuyên gia Liên Xô mời sang làm nghiên cứu sinh. Đến năm 1962, ông bảo vệ luận án Phó tiến sĩ ngành Sinh học, Phát sinh quần thể và phân loại thảm thực vật rừng nhiệt đới Việt Nam. Thái Văn Trừng đã được đặc cách viết và bảo vệ luận án bằng tiếng Pháp tại Viện Thực vật Komarov trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô tại Leningrad. Hội đồng Khoa học của Viện đánh giá cao luận án của ông và đã quyết định nâng lên thành luận án Tiến sĩ khoa học chứ không phải là Phó tiến sĩ như dự kiến ban đầu. Theo đó, Thái Văn Trừng đã trở thành người Việt Nam đầu tiên được cấp học vị tiến sĩ khoa học Liên Xô. Ông được bổ nhiệm làm Phó Viện trưởng Viện Lâm nghiệp (nay là Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) kiêm Phân Viện trưởng Phân Viện phía Nam (nay là Viện Khoa học Lâm nghiệp Nam Bộ) vào năm 1963. Đến năm 1982, Thái Văn Trừng chuyển sang làm Giám đốc Bảo tàng Thực vật trực thuộc Viện Khoa học Việt Nam (ông là Giám đốc đầu tiên của bảo tàng này). Ông được phong hàm Giáo sư nghiên cứu về Sinh thái rừng vào năm 1979 và được mời giảng dạy tại nhiều trường đại học ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Ông đã vinh dự được mời tham dự Hội nghị ngành Thực vật Thế giới tại Leningrad, Liên Xô năm 1975; Hội nghị của Viện Lâm nghiệp Thế giới tại Tokyo, Nhật Bản năm 1981 cũng như Hội nghị Ngành Lâm nghiệp Thế giới lần thứ 10 tại Paris, Pháp vào năm 1991. Thái Văn Trừng cũng từng được giao đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Viện trưởng Viện Sinh học Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội Sinh học Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn và Giáo dục Môi trường (một tổ chức phi chính phủ hoạt động từ tháng 8 năm 1994).