Thu Phương

Thu Phương (sinh ngày 9 tháng 10 năm 1972), tên đầy đủ là Nguyễn Thị Thu Phương, là một nữ ca sĩ kiêm nhà sản xuất thu âm người Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình không có truyền thống nghệ thuật, từ nhỏ cô sinh hoạt tại Cung văn hoá thiếu nhi Hải Phòng trước khi được đào tạo trở thành diễn viên của Nhà hát Tuổi trẻ, Hà Nội. Không lâu sau, cô là ca sĩ chính của ban nhạc rock Tây Hồ vào cuối thập niên 1980 rồi cùng với tay trống Huy MC thành lập nhóm nhảy Discovery, trở thành cặp đôi vàng của làng nhạc Việt thời kỳ này, đi đầu trong việc giới thiệu văn hóa hip-hop đến với công chúng Việt Nam. Cô giành được nhiều giải thưởng âm nhạc trong thời kỳ Làn Sóng Xanh và một Huy chương Vàng Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 1995. Cuối thập niên 1990, Thu Phương bắt đầu khẳng định tài năng với các dòng nhạc giàu tính thẩm mỹ hơn, đặc biệt là những sáng tác pop ballad của các nhạc sĩ Việt Anh, Trần Quang Lộc, Quốc Bảo, Võ Thiện Thanh, Tường Văn... Giọng ca trầm, ấm, dày, cùng quãng giọng lớn giúp cô sớm được đánh giá là một trong những ca sĩ tài năng nhất của nhạc nhẹ Việt Nam với hàng loạt album phòng thu Thà làm hạt mưa bay (1998), Chào em, chào xinh tươi (2000), Như chưa bắt đầu (2002)... Các album tổng hợp cùng nhiều nghệ sĩ khác như Bốn giọng ca vàng (1997), Tình yêu mắt nai (1999), Tình thôi xót xa vol. 2 (1999), Trọn đời bên nhau (2000)... cũng đều được đón nhận nồng nhiệt. Giai đoạn này cũng giúp Thu Phương xây dựng vững chắc hình ảnh qua nhiều ca khúc trở thành thương phẩm, có thể kể tới "Có phải em mùa thu Hà Nội", "Dòng sông lơ đãng", "Về đây nghe em", "Không còn mùa thu", "Thôi anh hãy về", "Mắt buồn", "Khúc xuân", "Cô gái đến từ hôm qua", "Ngủ ngoan nhé ngày xưa", "Những mùa hoa bỏ lại", "Hoa có vàng nơi ấy", "Bang Bang", "Như chưa bắt đầu", "Xa rồi mùa đông",... Năm 2003, cô cùng chồng sang Mỹ định cư. Đây là giai đoạn Thu Phương có nhiều biến chuyển về cuộc sống cũng như chuyên môn. Khởi đầu lại với album phòng thu Đêm nằm mơ phố (2004) cùng Trung tâm Thúy Nga và góp mặt trong các đĩa video của chương trình Paris by Night được đánh giá cao, Thu Phương bắt đầu phát triển sự nghiệp âm nhạc đa dạng hơn về sản xuất cũng như phong cách trình diễn. Sau khi ly hôn với Huy MC, nhờ sự hỗ trợ của Clarence Dũng Taylor, cô liên tục nhận được nhiều hoạt động lưu diễn tại Bắc Mỹ, châu Âu và tiếp tục cho phát hành các album phòng thu Thời gian ơi (2005), Em ra đi mùa thu (2006), Điều cuối cùng đợi chờ (2007)... Năm 2008, lần đầu tiên Thu Phương được cấp phép trở về Việt Nam biểu diễn và sau đó được tổ chức đêm nhạc riêng của mình vào năm 2011. Cô cho phát hành các album phòng thu Hà Nội & tôi (2012), Biển, nỗi nhớ và... em (2013), Phía nào đến chân trời (2014) với nhiều ca khúc thành công nhưng chủ yếu vẫn phát hành tại thị trường hải ngoại như "Hà Nội 12 mùa hoa", "Hai chúng ta". Cô tổ chức chuyến lưu diễn cá nhân đầu tiên Mùa thu của Phương, bắt đầu vào cuối năm 2013. Thu Phương đẩy mạnh các hoạt động thu âm, trình diễn và sản xuất cùng nhiều nghệ sĩ trên toàn quốc, trong đó tham gia chuỗi ba đêm nhạc The Master of Symphony (2015) tại Nhà hát Hòa Bình cùng 4 diva Việt Nam. Tại Việt Nam, cô phát hành các album phòng thu mới Hội Trăng (2016), 25 năm Thu Phương hát Việt Anh (2022) với nhiều ca khúc mới thành công như "Thời em đẹp nhất", "Và anh nắm tay em",... Tháng 7 năm 2016, cô là một trong những giọng ca chính tại buổi biểu diễn Dòng sông lơ đãng kỷ niệm 20 năm sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Việt Anh. Cô cũng trực tiếp đầu tư và sản xuất dự án phim tài liệu Theo dấu Vàng son hát các ca khúc của Việt Anh tại các địa điểm nơi Nam Phương Hoàng hậu từng ghé qua. Bộ phim tài liệu sau đó được phát hành vào năm 2020. Ngoài ra, Thu Phương còn nhận lời làm giám khảo tại nhiều cuộc thi âm nhạc như Giọng hát Việt, Trời sinh một cặp, Bài hát hay nhất, Và tôi vẫn hát, đồng thời tham gia nhiều chương trình âm nhạc khác như Chị đẹp đạp gió rẽ sóng, Làn Sóng Xanh, Tết nghĩa là hy vọng,... Anh trai của Thu Phương là nhà sản xuất âm nhạc Quang Minh, một trong những ca sĩ phòng trà nổi tiếng miền Bắc trong thập niên 1990–2000. Cô còn có một người em gái là doanh nhân Kim Oanh, Hoa khôi thể thao đầu tiên của Việt Nam. Cô kết hôn lần thứ hai với Clarence Dũng Taylor vào cuối năm 2023.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thời niên thiếu Thu Phương sinh ngày 9 tháng 10 năm 1972 tại quận Kiến An, thành phố Hải Phòng trong thời điểm gia đình cô phải đi sơ tán do chiến tranh. Một thời gian sau gia đình cô trở về căn nhà số 1, trên con ngõ số 40, phố Chùa Hàng, quận Lê Chân, Hải Phòng. Bố cô là nhân viên của một công ty xây dựng, mẹ cô làm việc tại công ty dịch vụ ăn uống. Thu Phương có anh trai là Quang Minh (sinh năm 1971) và em gái Kim Oanh (sinh năm 1975). Ngay từ nhỏ, Thu Phương sớm đã bộc lộ sở thích với âm nhạc khi ba anh em thường xuyên biểu diễn cho khách của gia đình.

Thuở nhỏ, Thu Phương theo học tại Trường Tiểu học Dư Hàng và Trường Trung học cơ sở Dư Hàng Kênh. Trong thời gian học, Thu Phương trở thành cây văn nghệ của trường và đồng thời phụ giúp mẹ kiếm tiền. Năm 1984, cô tham gia sinh hoạt lớp múa, hát tại Cung văn hoá thiếu nhi Hải Phòng và lần đầu tiên biểu diễn trên sân khấu với ca khúc "Chỉ có một trên đời" của nhạc sĩ Trương Quang Lục. Năm 1985, Thu Phương được thầy cô cử đi dự tuyển du học múa ở Liên Xô nhưng bị bố mẹ từ chối. Năm 1986, Thu Phương chính thức bước vào con đường ca sĩ khi tham dự vòng hai cuộc thi tuyển sinh lớp đào tạo diễn viên của đoàn ca nhạc nhẹ của Nhà hát Tuổi trẻ tại Nhà hát Lớn Hải Phòng. Hội đồng tuyển sinh không nhận hồ sơ đăng ký do chưa đủ tuổi và vì ngoại hình gầy bé, tuy nhiên ca sĩ Hồng Kỳ đã thuyết phục được hội đồng vì cho rằng Thu Phương có năng khiếu. Ngày 25 tháng 9 cùng năm, Thu Phương chuyển đến Hà Nội và trở thành diễn viên, ca sĩ của Nhà hát Tuổi trẻ khi cô chỉ 14 tuổi. Tại đây cô được đào tạo hát và nhảy múa và theo học song song khoa thanh nhạc tại Nhạc viện Hà Nội.