Trần Vân Khánh

Trần Vân Khánh (sinh năm 1973) là nữ giáo sư, tiến sĩ y học Việt Nam, đang làm việc tại Trường Đại học Y Hà Nội. Năm 2018, Trần Vân Khánh được nhận Giải thưởng Kovalevskaia ở tuổi 45; lúc đó bà là người trẻ nhất trong lịch sử của giải thưởng này tại Việt Nam. Năm 2023, bà được phong hàm giáo sư và là phụ nữ duy nhất của ngành y đạt chuẩn chức danh giáo sư năm đó.

Xuất thân và học vấn Trần Vân Khánh sinh ngày 4 tháng 6 năm 1973 tại Nam Sách, Hải Dương. Trần Vân Khánh học và tốt nghiệp đại học tại Trường Đại học Y khoa Thái Nguyên năm 1996, ngành Y học, chuyên ngành Bác sĩ đa khoa. Từ năm 1997 đến 2000, bà là nghiên cứu viên, Viện Công nghệ sinh học, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Từ năm 2000, bà làm nghiên cứu sinh tại Trung tâm nghiên cứu Y khoa Quốc tế và Khoa Nhi, Đại học Kobe, Nhật Bản và nhận bằng tiến sĩ Y học, chuyên ngành Khoa học Y khoa vào năm 2006. Từ năm 2006 đến 2011, bà là nghiên cứu viên, Trung tâm nghiên cứu Gen-Protein, Trường Đại học Y Hà Nội. Từ 2011 đến nay, bà là giảng viên, bộ môn Bệnh học phân tử, Khoa Kỹ thuật Y học; nghiên cứu viên, Trung tâm nghiên cứu Gen-Protein Trường Đại học Y Hà Nội. Bà được bổ nhiệm chức danh phó giáo sư ngành Y học vào năm 2015. Hiện nay bà là Trưởng Bộ môn Bệnh học Phân tử, Khoa Kỹ thuật Y học và Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Gen-Protein, Trường Đại học Y Hà Nội.

Sự nghiệp Trần Vân Khánh là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực bệnh học phân tử và di truyền y học tại Việt Nam, đã có nhiều thành tích trong nghiên cứu khoa học về liệu pháp điều trị gen, chẩn đoán trước sinh một số bệnh lý di truyền và người mang gen, chẩn đoán trước làm tổ một số bệnh lý di truyền hay bệnh học phân tử trong ung thư. Có 10 nghiên cứu sinh do bà hướng dẫn chính đã bảo vệ thành công luận án và được cấp bằng Tiến sĩ. Bà đã hoàn thành 7 đề tài khoa học cấp Nhà nước (trong đó làm chủ nhiệm 1 đề tài); 11 đề tài khoa học cấp Bộ (trong đó làm chủ trì 5 đề tài). Bà đã xuất bản 7 đầu sách chuyên khảo và giáo trình, trong đó chủ biên 5 cuốn. Bà đã công bố hơn 220 bài báo trên các tạp chí khoa học chuyên ngành, trong đó có hơn 40 bài đăng trên các tạp chí quốc tế có uy tín. Năm 2018, Trần Vân Khánh được nhận Giải thưởng Kovalevskaia ở tuổi 45; lúc đó bà là người trẻ nhất trong lịch sử của giải thưởng này tại Việt Nam. Năm 2019, Forbes Việt Nam công bố Trần Vân Khánh ở trong Top 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam.

Giải thưởng khoa học Giải thưởng L'OREAL - UNESCO cho nhà nữ khoa học trẻ có thành tích vì sự phát triển của phụ nữ trong khoa học, năm 2011. Giải thưởng Kovalevskaia dành cho nữ khoa học có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học, năm 2018.

Công trình khoa học chính

Sách Tăng sản thượng thận bẩm sinh do thiếu 21- Hydroxylase (chuyên khảo, chủ biên), NXB Y học Năm 2021; ISBN: 978­ 604-66-4977-9 Bệnh loạn dưỡng cơ Duchenne (chuyên khảo, chủ biên), NXB Y học Năm 2023; ISBN: 978­ 604-66-6124-5 Bệnh Di truyền tập I, tập II (chuyên khảo, chủ biên), NXB Y học Năm 2023; ISBN: 978­604-66-6122-1; ISBN: 978­ 604-66-6123-8 Bài giảng Y sinh học phân tử (giáo trình, chủ biên), NXB Y học Năm 2023; ISBN: 978­ 604-66-6123-8 Thực hành Y sinh học phân tử (giáo trình, chủ biên), NXB Y học Năm 2023; ISBN: 978­604-66-6123-8

Bài báo khoa học Molecular genetic analyses of five Vietnamese patients with spinal muscular atrophy, Kobe Journal of Medical Sciences, Tập 48, số 5, trang 177-128. 2002 A novel cryptic exon identified in the 30 region of intron 2 of the human dystrophin gene, Journal of Medical Genetics, Tập 50, số 8, trang 425-433, 2005 Rapid method for targeted prenatal diagnosis of Duchenne muscular dystrophy in Vietnam, Taiwanese Journal of Obstetrics & Gynecology, Tập 6, số 52, trang 534-539, 2013 Mosaicism in carrier of Duchenne muscular dystrophy Mutation, Taiwan J Obstet Gynecol. Tập 57, số 3, trang 878-880, 2018 Chẩn đoán người lành mang gen đột biến bệnh loạn dưỡng cơ Duchenne bằng một số kỹ thuật sinh học phân tử, Tạp chí Y học Việt Nam, Tập 524, số 1B, trang 223-­226, 2023 Nguồn:

Gia đình Hai cụ thân sinh của Trần Vân Khánh đều là bác sĩ. Ông bà có 5 người con cũng đều là bác sĩ. Em trai út của Trần Vân Khánh là Trần Huy Thịnh (sinh năm 1978) - một trong những chuyên gia danh tiếng ở lĩnh vực y sinh học phân tử và tế bào, hiện là Giám đốc Trung tâm Kiểm chuẩn chất lượng xét nghiệm y học của Trường Đại học Y Hà Nội, được phong Giáo sư năm 2022.

Tham khảo

Xem thêm Giải thưởng Kovalevskaya