Trần Xuân Bách

Trần Xuân Bách (sinh năm 1984) là giáo sư, tiến sĩ khoa học Việt Nam, một chuyên gia hàng đầu nghiên cứu về Y học dự phòng và Y tế công cộng. Khi được phong hàm Phó Giáo sư (tuổi 32) và Giáo sư (tuổi 39) ông đều là người trẻ tuổi nhất. Ông hiện là Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và giảng viên tại Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà nội.

Xuất thân và học vấn Trần Xuân Bách sinh ngày 5 tháng 10 năm 1984 tại huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội. Trần Xuân Bách học phổ thông khóa 1999–2002 tại lớp chuyên Toán - Tin, Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông học đại học tại Trường Đại học Y tế công cộng và tốt nghiệp thủ khoa. Năm 2006, ông về làm giảng viên của Trường Đại học Y Hà Nội. Ngoài ra ông còn có bằng đại ngành Luật học (Trường Đại học Luật Hà Nội); được cấp bằng Thạc sĩ năm 2020 ngành Tài chính, chuyên ngành Tài chính doanh nghiệp và kiểm soát quản trị, nơi cấp bằng là Trường Đại học Toulon, Pháp. Năm 2009, Trần Xuân Bách theo học bậc tiến sĩ tại Đại học Alberta, Canada và đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ với đề tài Nghiên cứu Chi phí, hiệu quả của kết hợp điều trị kháng virus và điều trị duy trì methadone cho các bệnh nhân HIV/AIDS nghiện chất dạng thuốc phiện đạt loại xuất sắc vào năm 2011. Sau đó, ông hoàn thành sau tiến sĩ tại Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ vào năm 2013; chương trình Tiến sỹ khoa học (Habilitation, HDR) tại Đại học Aix-Marseille, Cộng hòa Pháp. Năm 2019, Trần Xuân Bách được Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ bổ nhiệm chức danh Giáo sư kiêm nhiệm (Adjunct Professor), là người Việt Nam duy nhất trong lĩnh vực y tế công cộng và là một trong những Giáo sư trẻ tuổi nhất của trường đại học danh tiếng này. Trong đợt phong hàm năm 2016, Trần Xuân Bách là người trẻ nhất Việt Nam được phong học hàm Phó Giáo sư ở tuổi 32. Năm 2023, ông là một trong ba người trẻ nhất (cùng với Nguyễn Đại Hải và Đoàn Thái Sơn) được phong hàm Giáo sư ở độ tuổi 39. Ông từng giữ chức vụ Phó Trưởng Bộ môn Kinh tế Y tế, Viện Đào tạo Y học Dự phòng và Y tế công cộng, Trường Đại học Y Hà Nội. Tính đến năm 2026 ông hiện là Phó Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam và là giảng viên tại Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà nội; Giáo sư kiêm nhiệm tại Đại học Johns Hopkins (Hoa Kỳ), Đại học Korea (Hàn Quốc), Đại học Aix-Marseille (Pháp), Đại học Y Harvard (Hoa Kỳ) và nhiều đại học quốc tế khác.

Sự nghiệp Trần Xuân Bách nghiên cứu các vấn đề Kinh tế Y tế và Chính sách Y tế. Phần lớn công việc của ông tập trung vào việc xác định các can thiệp hiệu quả về chi phí, đánh giá các công nghệ y tế và củng cố các hệ thống y tế, đặc biệt liên quan đến HIV/AIDS và nghiện chất, sức khỏe tâm thần và Y học hành vi, và các bệnh mới nổi trong khu vực. Trong ngành Y tế, ông được ghi nhận với những nỗ lực hỗ trợ xây dựng các đơn vị nghiên cứu lâm sàng và sức khỏe cộng đồng, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và các cơ chế liên kết phối hợp quy mô lớn với chất lượng cao, thúc đẩy thực hành Y học thực chứng ở nhiều bệnh viện, viện nghiên cứu và Trường Đại học trong và ngoài nước. Với vai trò là chuyên gia về các vấn đề Sức khỏe toàn cầu, Công nghệ Y tế và Đổi mới hệ thống Y tế, các nghiên cứu của Trần Xuân Bách tập trung vào tính chi phí và hiệu quả của can thiệp y tế, các ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong y học, y học hành vi và sức khỏe tâm thần, phòng chống HIV/AIDS và kiểm soát dịch bệnh. Hiện Trần Xuân Bách tham gia giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu sinh và học viên của nhiều trường đại học trong và ngoài nước, là chuyên gia tư vấn cho các tổ chức quốc tế và mạng lưới nghiên cứu về các vấn đề như Kinh tế Y tế, Chính sách Y tế, Hệ thống Y tế, Công nghệ Y tế và Y tế số. Các công trình khoa học của Trần Xuân Bách được đăng tải ở các tạp chí quốc tế uy tín, trong đó, ông đóng vai trò là tác giả chính, tác giả liên hệ hoặc chủ nhiệm đề tài/ dự án phần lớn các nghiên cứu của mình. Các công trình tiêu biểu trên các tạp chí lớn như các tạp chí Biên niên của Tổ chức Y tế thế giới, The Lancet, AIDS and Behavior, JMIR, Quality of life Research, Brain Behavior and Immunity, Journal of Global Health, và Safety Science. Ông cũng hướng dẫn rất nhiều học viên, sinh viên dấn thân vào hoạt động nghiên cứu khoa học từ rất trẻ, và sớm tiếp cận với các chuẩn mực quốc tế thể hiện ở các công bố quốc tế do chính các học trò của ông thực hiện. Năm 2015, ông tham gia giảng dạy Chương trình Lãnh đạo trẻ về Y tế thế giới của Viện Hàn lâm Y học New York và Hội đồng các Viện hàn lâm quốc tế (IAP); Chủ trì phiên họp về Lãnh đạo Y tế công cộng tương lai tại Hội nghị thượng đỉnh Y tế thế giới tại Berlin, Đức. Ông cũng đại diện các lãnh đạo trẻ về Y tế thế giới của IAP tham dự Đại Hội đồng Y tế thế giới của Liên Hợp Quốc tại Geneva, Thụy Sỹ.

Hoạt động xã hội Trần Xuân Bách là Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2017–2022, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam nhiệm kỳ 2019–2024 và là Phó chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam ba nhiệm kỳ 2017-2020, 2020–2025, và 2025-2030. Trong công tác thanh niên, ông đã dành nhiều nỗ lực góp phần xây dựng Màng lưới Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu - một sáng kiến của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - nhằm kết nối, bồi dưỡng và quy tụ nhiều trí thức trẻ người Việt đang sống và làm việc ở nhiều nước trên thế giới, tham gia chuyển giao tri thức, kinh nghiệm, góp phần giải quyết các vấn đề cấp thiết của Việt Nam về Khoa học, Công nghệ, Giáo dục và Y tế.