Vương Duy Biên

Vương Duy Biên (1958 –) là nhà điêu khắc, đạo diễn rối nước, họa sĩ, chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn; Giám đốc Nhà hát Múa rối Trung ương.

Tiểu sử Vương Duy Biên sinh ngày 22 tháng 8 năm 1958, tại Hà Nội. Cụ nội ông là nhà văn hóa Vương Duy Trinh; bố là nhà phê bình Mỹ thuật Vương Như Chiêm – nguyên Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam; mẹ là nhà báo, nhà văn Lý Thị Trung - nguyên Tổng biên tập báo Phụ nữ Thủ đô. Gia đình ông có 6 anh em, hầu hêt đều theo nghệ thuật, trong đó có anh cả nhà điêu khắc Vương Học Báo, Vương Duy Biên là con thứ tư.

Sự nghiệp Sau thời gian làm mẫu vẽ cho lớp hội họa ở nơi sơ tán vào đầu thập niên 70. Năm 1972, Vương Duy Biên thi đỗ vào khoa Điêu khắc trường Mỹ thuật Việt Nam. Tốt nghiệp năm 1987, ông được phân công làm việc tại Nhà hát Múa rối Việt Nam. Năm 1988, ông tham gia cuộc thi thiết kế tượng Hưng đạo Đại Vương – Trần Quốc Tuấn và giành giải nhất. Năm 1999, bức tượng được thi công và dựng trên quảng trường "3 tháng 2" ở thành phố Nam Định, nay là phường Nam Định, Ninh Bình. Năm 1997, dù chưa là Đảng viên, Vương Duy Biên vẫn được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Nhà hát múa rối Trung ương. Năm 1998, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 2007, Vương Duy Biên được phong Nghệ sĩ ưu tú. Năm 2008, vở múa rồi nước Chuyện tò he do ông đạo diễn giành giải nhất trong Liên hoan múa rối Quốc tế tại Hà Nội. Năm 2011, ông được thăng chức từ Phó Cục trưởng lên Cục trưởng Cục nghệ thuật biểu diễn. Năm 2012, ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Năm 2015, ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng Nghệ sĩ Nhân dân. Trong thời gian này ông giữ các vai trò Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Uỷ viên Ban Cán sự Đảng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Năm 2017, ông tạm thời làm Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn đến khi nghỉ hưu vào tháng 7 năm 2018. Năm 2024 được trao giải thưởng Đào Tấn với tác phẩm điêu khắc "Tượng đài Bác Hồ với miền Nam" ở đảo Phú Quốc. Năm 2025, ông là thành viên giám khảo Giải thưởng Tinh Hoa Việt lần thứ nhất. Vương Duy Biên hiện đang là Phó Chủ tịch chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam khóa X (2020 – 2025) kiêm Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Triều Tiên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam (2025 – 2030).

Tác phẩm

Rối nước Hồn quê Chuyện tò he Lễ hội Múa rối TP. Hồ Chí Minh lần thứ 2 (2019, Tổng đạo diễn)

Điêu khắc Tượng đài Trần quốc Tuấn (phường Nam Định, Ninh Bình) Tượng đài Trường Chinh (xã Xuân Trường) Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh (2024, Phú Quốc)

Triển lãm cá nhân 2018: Cuộc sống như vậy (Kỷ niệm 45 năm Quan hệ ngoại gia Việt – Pháp, tại Paris và Versailles) 2017: (tại Hà Nội) Các năm 2020 tại Hannover; 1997 tại Chaumont, Pháp, 1996 tại Paris và Hà Nội; 1995 tại Warsaw, Ba Lan. Một số triển lãm chung tại nhiều nơi trên thế giới.

Tham khảo